15-jul-2003Politie, Justitie en Defensie in een staatloze samenlevingEen van de argumenten voor het bestaan van een staat is dat sommige zaken, zoals politie, defensie en justitie wegens hun aard niet aan de markt kunnen worden overgelaten. In deze korte verkenning worden een aantal van deze argumenten onderzocht.Politie
De eerste veronderstelling omtrent politie en de dienst die zij levert (bescherming) is dat het hier gaat om een lumpsum-product. Het product (of de dienst) 'bescherming' bestaat echter als eerste uit een aantal onderdelen zoals fysieke beveiliging (denk aan sloten, alarmsystemen), bewaking, het gebruik van geweld tegen agressoren etc. In de tweede plaats kunnen deze producten weer in verschillende gradaties worden aangeboden al naar gelang de wensen en het risicoprofiel van de afnemer. In sommige van die onderdelen wordt ook nu al met veel succes door de markt voorzien.[1] Het aanbieden van het product 'beveiliging' en van het product 'politie' in het bijzonder zou hierom uitstekend een marktactiviteit kunnen zijn. Deze visie is al in de 19e eeuw neergelegd door de Belgische econoom Gustave de Molinari in diens The Production of Security. Er zijn echter een aantal bezwaren tegen een markt voor politie. Op een vrije markt voor politie wordt gevreesd dat de politie 'het recht' naar eigen hand zullen zetten en geweld jegens burgers gebruiken voor eigen gewin. Dit is een risico, maar dit risico is juist groter wanneer de overheid een monopolie op een dergelijke dienst afdwingt in een maatschappij die wél een overheid heeft. Immers, nieuwe toetreders kunnen niet concurreren met een (potentiële) agressieve 'aanbieder' van politie. Hierdoor is er geen prikkel voor de monopolist (in de traditionele betekenis van het woord) om zijn diensten te verbeteren. Sterker nog, een dergelijke monopolist kan dit monopolie op geweld zonder enorme risico's gebruiken voor andere doeleinden (zoals belastingheffing en regulering). In een vrije markt ligt het voor de hand dat verzekeraars een groot belang hebben bij een zeer lage criminaliteit en sommigen van hen zullen daarom tot de markt van preventie toetreden. Omdat een verzekeraar het liefst zo weinig mogelijk wil uitkeren zal hij tevens actief worden op de markt van het opsporen van gestolen goederen. In tegenstelling tot de staat heeft de verzekeraar een direct belang bij het traceren van de gestolen goederen en het beschermen hiervan. Een ander bezwaar tegen private politie is dat de diensten voor iedereen beschikbaar zouden moeten zijn en niet alleen voor degenen die ze kunnen betalen en dat dit bij private politie niet het geval zou zijn. Dit argument kan door haar normatieve karakter echter nimmer een onderdeel zijn van een wetenschappelijke theorie over marktfalen, net zo min als dit het geval is bij de productie van brood of televisies. Er zijn echter tevens een aantal praktische tegenwerpingen mogelijk. In de huidige situatie wordt ook niemand ontzien als het gaat om het bijdragen aan dergelijke diensten (in de vorm van belastingen). De verwachting is dat de prijzen in een vrije markt juist zullen dalen als gevolg van de concurrentie en door het vervallen van het redistributieve aspect van de huidige staatsvoorziening van politie niemand langer hoeft mee te betalen voor iemand die meer diensten wenst. Verder zal, aldus Murray Rothbard, private politie die zich eerst vergewist of een potentieel slachtoffer wel 'lid' is van de bewuste beschermingsorganisatie of verzekeringsmaatschappij zich snel uit de markt prijzen. Als iemand op straat wordt aangevallen zal een beschermingsorganisatie die dit opmerkt deze persoon waarschijnlijk te hulp schieten en deze later de rekening sturen. Opgemerkt zij dat beschermingsorganisaties (zeker als het verzekeringsmaatschappijen zijn) een direct financieel belang hebben bij het voorkómen van criminaliteit Als laatste wordt vaak op het bezwaar gewezen dat particuliere politieorganisaties gewelddadig met elkaar in conflict kunnen komen en dat daarom een monopolie op geweld gewenst is. Aangezien geweld een nogal kostbare en doorgaans gevaarlijke wijze van conflictoplossing is ligt het niet voor de hand dat de kans dat een dergelijk scenario zich voordoet. Een andere optie om geweld als gevolg van conflicten bij voorbaat uit te sluiten is het sluiten van contracten tussen concurrenten over procedures in geval van conflict. Ook kunnen zij vooraf een onpartijdige arbiter aanwijzen die een uitspraak doet in dergelijke conflicten. Maar ook hier is de vraag 'Wanneer is het risico op machts- en geweldsmisbruik groter: bij een monopolie of in een concurrerende omgeving?' van belang. Justitie
Rechtspraak is een andere dienst waarvan doorgaans wordt aangenomen dat alleen de staat er via een monopolie in kan voorzien. De enorme groei van private arbitrage geeft echter aan dat het beslechten van conflicten ook via de markt en door concurrerende organisaties kan plaatsvinden. Een tegenwerping zou kunnen zijn dat de uitkomsten van private arbitrage altijd moeten kunnen worden bekrachtigd door een rechter. Echter, de ontwikkeling van private arbitrage was al zeer fors en succesvol voordat de uitkomsten hiervan juridisch bindend waren. De reden hiervoor is dat een gemeenschap ook andere middelen ter beschikking stonden zoals een boycot en uitsluiting (van verdere private transacties), die vaak net zo effectief of zelfs effectiever waren. Een ander probleem is hoe in een maatschappij waar rechtspraak op de vrije markt wordt aangeboden criminelen kunnen worden aangehouden en veroordeeld. Wat bijvoorbeeld als een veroordeelde het vonnis niet accepteert en de veroordeling aanvecht bij een andere private rechtbank? In dit geval kunnen de rechtbanken onderling een derde rechtbank aanwijzen die een bindende beslissing neemt. Zijn we dan niet terug bij de staat? Niet noodzakelijkerwijs, omdat de derde rechtbank waarop beroep wordt gedaan niet altijd dezelfde behoeft te zijn. In het geval van een blijvend conflict is het niet erg waarschijnlijk dat private rechtbanken een gewelddadig conflict met elkaar zullen aangaan, omdat dit erg duur is en tot het verlies van een groot aantal klanten kan leiden. Maar wat als op een gegeven moment alle mogelijkheden tot een herziening van het vonnis zijn gebruikt en de veroordeelde zich nog steeds verzet tegen het vonnis? In dit geval is er echter geen verschil met de huidige situatie omdat ook daar de mogelijkheden tot beroep beperkt zijn en in laatste instantie het vonnis tegen de wil van de veroordeelde wordt voltrokken. Defensie
Het laatste en wellicht meest problematische aspect van het aanbieden van 'beveiliging' op de markt is defensie. Hoe kunnen mensen binnen een bepaald geografisch gebied zich verdedigen tegen een agressor van buitenaf zonder een staatsleger? Historisch populaire initiatieven zijn volksmilities en guerrilla's. Diverse auteurs, zoals Murray Rothbard, Hans-Hermann Hoppe en David Friedman hebben er tevens op gewezen dat in een staatloze samenleving (waar dus bovenstaande diensten via de markt worden aangeboden) een potentiële agressor nimmer een overwinning kan claimen, omdat in een dergelijke samenleving een oorlog niet kan worden gewonnen door de 'regering' over te nemen. Zolang individuen blijven ageren tegen de aanwezigheid van de nieuwe agressor kan een dergelijk gebied niet als veroverd worden beschouwd. Een andere veronderstelling is dat het een realistisch scenario is dat een deel van de wereld zich ontwikkelt tot een vrije markt samenleving en een ander deel van de wereld tot expansieve agressieve staten. Rothbard betwijfelt dit: Beide scenario's zijn mogelijk. Tegen het standpunt van Rothbard valt in te brengen dat het, als gevolg van etnische- en cultuurverschillen, zeer goed mogelijk is dat er in een staatloze wereld zowel relatief vreedzame als agressieve gemeenschappen kunnen bestaan. Vóór het standpunt van Rothbard kan worden gesteld dat de mondialisering en onderlinge afhankelijkheid van gebieden, als gevolg van vrijhandel en wederzijdse cultuurbeïnvloeding, het pessimistische scenario aan kracht inboet. Een ander argument is dat oorlogen die ontstaan als het gevolg van wrok over binnenlandse inmenging en 'humanitaire interventies' voor (staatloze) vrije-marktgebieden tot het verleden behoren. Een oorlog als gevolg van agressie van een vrije-marktgebied is dan ook zeer onwaarschijnlijk. De dreiging van staten die agressie en geografische expansie als een positieve waarde zien blijft echter reëel. Wat in de voorgaande overwegingen over de noodzaak tot monopolies op het gebied van politie, justitie en defensie uitdrukkelijk niet is betoogd is dat er een wetenschappelijke onderbouwing kan worden gegeven aan het leerstuk dat al deze diensten op de vrije markt dienen te worden aangeboden. Wat wel kan worden gesteld is dat de aard van de producten zich er in principe niet tegen verzet ze op de markt aan te bieden. Verder is het vermeldenswaardig dat zelf in het geval van een overheidsmonopolie op politie, justitie en defensie het mogelijk is die taken in grote mate uit te besteden en delen ervan te privatiseren. Deze korte bespiegelingen zijn uiteraard een zeer beknopte verkenning van dit gebied. De theorievorming hieromtrent is nog in een zeer pril stadium maar is sinds de laatste 25 jaar van de vorige ( 20e) eeuw sterk groeiende. Veel van dergelijk onderzoek wordt gedaan in de traditie van de zogenaamde Oostenrijkse School maar ook de zogeheten Chicago School-, de 'public choice' en 'law and economics'-benaderingen zijn hierin sterk vertegenwoordigd.[2] Eveneens onbesproken zijn de diverse collectieve keuze en speltheoretische dillemma's die de private voorziening van publieke goederen mogelijkerwijs met zich mee kunnen brengen. Als de lezer hierin verder geïnteresseerd is, gelieve de literatuur in de voetnoot te raadplegen.[3] [1] Zie Bruce Benson, "To Serve and Protect: Privatization and Community in Criminal Justice". [2] Zie onder andere: Murray Rotbard, "For a New Liberty", Murray Rothbard, "Power and Market", David Friedman, "The Machinery of Freedom", David Friedman, "Law's Order", Linda and Morris Tannehill, "The Market for Liberty", Bruce Benson, "The Enterprise of Law: Justice without the State", Bruce Benson, "To Serve and Protect: Privatization and Community in Criminal Justice", Randy Barnett, "The Structure of Liberty", Hans-Hermann Hoppe, "The Private Production of Defense". [3] Zie onder andere: Tyler Cowen, "The Theory of Market Failure; a Critical Examination", Anthony de Jasay "Social Contract, Free ride: A Study of the Public Goods Problem", David Schmidtz, "The Limits of Government". Aschwin de Wolf. Aschwin de Wolf is webmaster van Against Politics, een theoretische anarchistische / transhumanistische website. Gerelateerde links: - Gustave de Molinari - The Production of Security (pdf) - Benjamin R. Tucker - The Bill for Justice: Who Should Pay It? - Hans-Hermann Hoppe - Fallacies of the Public Goods Theory and the Production of Security (pdf) - David Friedman - Anarchy and Efficient Law - Bryan Caplan - The Economics of Non-State Legal Systems (pdf) - Op Meervrijheid: David Friedman over private rechtspraak 15-jul-2003 Erik Driessens Wie pas recent kennis heeft genomen van het libertarisme zal (denk ik) neigen naar een minarchistisch standpunt. Toch draagt zo'n systeem het risico in zich 'door te woekeren' naar een collectivistische staat. In Amerika is de grondwet zo vaak geammendeerd en door het Hooggerechtshof collectivistisch uitgelegd, dat de VS en Europa minder van elkaar verschillen dan vaak gedacht wordt. Zouden minarchisten en anarcho-kapitalisten het eens kunnen worden om de recherche te privatiseren en bij gebleken succes de volgende stap te zetten met de jongens en meisjes in het blauw? 15-jul-2003 Peter v M Dit is een prettige inleiding tot het idee van een staatloze samenleving. De literatuurverwijzingen geven bovendien aan waar de geinteresseerde lezer zich verder kan verdiepen in de materie. Met betrekking tot dit laatste zou ik nog willen wijzen op het feit dat op de website van David D. Friedman (www.daviddfriedman.com) ook het hoofdstuk "Police, Courts, and Laws--on the Market" uit zijn boek "The machinery of Freedom" te vinden is. 15-jul-2003 Henk Poell - hjpoellGEEN@SPAMhotmail.com Hmmmmm... Ik ben het met veel libertarische ideeen eens maar met dit idee niet. Stel je eens voor dat een aantal islamitische vaders hun recht om dochters uit te huwelijken laten verdedigen door een private politiemacht cq militie. En die dochters hun recht om een eigen partner uit te kiezen door een andere... Mja, wie gaat er z'n recht halen? Antwoord: het recht van de sterkste gaat zegenvieren, oftewel na een bloedig gevecht wint de grootste en best uitgeruste militie. Nee, dan liever democratisch bepalen welke normen en waarden 'goed' zijn en een monopoly geven zoals gebruikelijk. En dan defensie... al kun je een land dat prive milities heeft onmogelijk als veroverd beschouwen (tenzij je de bevolking totaal uitroeit), het is prima mogelijk om een paar belangrijke punten over te nemen (havens, oliebronnen, etc), en de libertarische idealisten kunnen de minst strategische 90% van het land houden. Hmmmm, geef mij maar een leger! 15-jul-2003 René Henk, Als ik de eerste alinea van jouw bijdrage lees herhaal ik graag wat Aschwin gisteren zei, namelijk dat het de discussie ten goede zou komen als mensen wat libertarische boeken zouden lezen. Over hoe een staatloze samenleving zou werken is veel geschreven en als je een paar van de literatuursuggesties opvolgt kom je antwoorden tegen op al je kritiek. Groet, René 15-jul-2003 René Henk, Zie over wat je zegt in de tweede alinea de laatste drie pagina's van het hoofdstuk 'The Private Production of Defense' uit "Democracy, The God that Failed" van Hans Herman Hoppe. Als je bedenkt dat de overheid berust op de publieke opinie zal het niet zo makkelijk zijn voor een overheid om soldaten te dwingen om een land dat alleen uit private personen bestaat. Bedenk verder dat de bevolking van het aangevallen land waarschijnlijk gewapend is. In een samenleving waar wél een staat is is de bevolking in het algemeen niet gewapend. Ten slotte is het idee van Hoppe (en dat is volgens mij niet echt controversieel) dat private organisaties efficiënter zijn dan overheidsorganisaties. Er is volgens mij trouwens ook niet a priori een reden te geven waarom een staatloze samenleving geen leger zou hebben. Groet, René 15-jul-2003 René Ik vind het altijd zo vreemd dat mensen tegen monopolies zijn, maar dat ze er opeens vóór zijn als het om de overheid gaat. Als mensne de kritiek die ze tegen monopolies op de markt hebben nu eens toepassen op de overheid, wat zou hun conclusie dan zijn? Het idee blijft volgens mij gewoon dat mensen die bij de overheid werken met het algemeen belang bezig zijn. Op papier zijn ze dat inderdaad ook. Maar zie hierover het begin van het hoofdstuk 'The Private Production of Defense' uit "Democracy, The God that Failed" van Hans Herman Hoppe. 15-jul-2003 Henk Poell - hjpoellGEEN@SPAMhotmail.com Rene, het is een mooie dag voor een discussie... En bij hoge uitzondering heb ik er 1 met iemand die een extremer standpunt heeft dan ik - niet verkeerd. Op zich ben ik trouwens tegen (overheids-)monopolies, in de eerste plaats pragmaat. Op argumenten als: "er heeft iemand ooit een boek geschreven waarin staat waarom jouw uitspraak niet waar is" ga ik nooit in. Ik wil weten waarom mijn redenatie niet zou gaan! Qua politie: de schrijver van het artikel ziet iets in aan verzekeringsmaatschappijen gelinkte milities. Okay, maar ik heb domweg geen zin om mensen in mijn zaak te krijgen die een "verzekering" aanbieden "die ik maar beter kan aannemen"... Dit blijkt in landen met een zwakke centrale politiemacht een vervelend probleem te zijn. Als groep van 1 tot 10 miljoen mensen die een "land" vormen moet je het over een aantal basis zaken eens zijn (recht op bezit b.v.), en 1 macht instellen die dit controleert. Onder leiding van het hele volk natuurlijk. Ik zou meer zien in het splitten van de politiemacht in regio's, en elk jaar de beste korpsen meer salaris/grondgebied geven, een verplichte split als een succesvol korps een factor 4 gegroeid is, en verplichte fusie als het een factor 4 gekrompen is. Maar gelijke criteria (democratisch bepaald bij gebrek aan beter). Toegepaste genetica dus! Qua defensie: sorry, je gaat niet op mijn argument in. I.p.v. een heel land bezetten kan een aggressor gewoon nemen wat hij nodig heeft indien er geen staatsleger is. Dat hoeft niet te betekenen dat een heel land bezet wordt - waarom zou je. Ik bedoel... geen van die 38 militietjes heeft zin om zonder luchtmacht of artillerie die mooie stuwdam terug te pakken dus hap - een reden is altijd te vinden. Henk 15-jul-2003 René Henk schrijft "Op argumenten als: "er heeft iemand ooit een boek geschreven waarin staat waarom jouw uitspraak niet waar is" ga ik nooit in. Ik wil weten waarom mijn redenatie niet zou gaan!" Het was niet bedoeld als argument maar als suggestie. Als we steeds dit soort zaken aan elkaar moeten uitleggen blijven we steken op het niveau "Maar als er geen overheid is slaan mensen elkaar de hersens in." Discussie is prima, maar het kan volgens mij geen kwaad om er af e toe iets over te lezen, opdat niet steeds het wiel opnieuw hoeft te worden uitgevonden. 15-jul-2003 Jim Ja, maar Henk, die stuwdam waar jij het over hebt is gebouwd met een self-destructing mechanisme. Dat was al wereldwijd bekend gemaakt voordat ze hem gingen bouwen, dus degenen die het op deze dam gemunt hebben zullen er niets aan hebben. 15-jul-2003 René Henk: Qua politie: de schrijver van het artikel ziet iets in aan verzekeringsmaatschappijen gelinkte milities. Okay, maar ik heb domweg geen zin om mensen in mijn zaak te krijgen die een "verzekering" aanbieden "die ik maar beter kan aannemen"... Dit blijkt in landen met een zwakke centrale politiemacht een vervelend probleem te zijn. Als groep van 1 tot 10 miljoen mensen die een "land" vormen moet je het over een aantal basis zaken eens zijn (recht op bezit b.v.), en 1 macht instellen die dit controleert. Onder leiding van het hele volk natuurlijk. RW: Ik kan hier niets doen wat zinniger is dan verwijzen naar de boeken waarnaar ik verwees. Die mensen leggen dan veel beter uit dan ik het zou doen. Het is toch ook geen wedstrijd? Ik hoef deze discussie niet te winnen. Ik neem aan dat je iets over dit onderwerp wilt leren. Dan kan je er beter wat boeken over lezen dan luisteren naar wat ik erover zeg, want ik weet er gewoon minder van. Ik zou meer zien in het splitten van de politiemacht in regio's, en elk jaar de beste korpsen meer salaris/grondgebied geven, een verplichte split als een succesvol korps een factor 4 gegroeid is, en verplichte fusie als het een factor 4 gekrompen is. Maar gelijke criteria (democratisch bepaald bij gebrek aan beter). Toegepaste genetica dus! RW: Kun je dit toelichten, want dit begrijp ik niet helemaal. Qua defensie: sorry, je gaat niet op mijn argument in. I.p.v. een heel land bezetten kan een aggressor gewoon nemen wat hij nodig heeft indien er geen staatsleger is. Dat hoeft niet te betekenen dat een heel land bezet wordt - waarom zou je. Ik bedoel... geen van die 38 militietjes heeft zin om zonder luchtmacht of artillerie die mooie stuwdam terug te pakken dus hap - een reden is altijd te vinden. RW: Er is dan inderdaad geen staatsleger maar je hebt wel mensen die privé-eigendom hebben. Die mensen zijn waarschijnlijk gewapend en kunnen zich op de een of andere manier verdedigen. Waar haal je die 38 militietjes vandaan? En wie zegt dat er geen luchtmacht of artillerie zou zijn? Denk je dat milities zich niet zouden kunnen verenigen? Het idee lijkt soms te zijn dat grote groepen mensen zich zonder het bestaan van een overheid niet kunnen verenigen. De vraag is dan hoe er dan ooit marktmonopolies en multinationals kunnen ontstaan. Mensen worden echt niet opeens heel dom als er geen overheid is. Ik denk eerder dat ze wat zelfredzamer zullen worden. 16-jul-2003 Henk Poell - hjpoellGEEN@SPAMhotmail.com HP beschrijft beknopt: Ik zou meer zien in het splitten van de politiemacht in regio's, en elk jaar de beste korpsen meer salaris/grondgebied geven, een verplichte split als een succesvol korps een factor 4 gegroeid is, en verplichte fusie als het een factor 4 gekrompen is. Maar gelijke criteria (democratisch bepaald bij gebrek aan beter). Toegepaste genetica dus! Rene zegt daarom: Kun je dit toelichten, want dit begrijp ik niet helemaal. Okay. Een nadeel van een centrale overheidsinstelling is dat inefficientie niet gestraft wordt. Nu kun je denken dat 2 of meer instellingen die concureren een verbetering is. Maar er kleven duidelijke efficientie nadelen aan 2 belastingdiensten, 5 politiemachten in de zelfde regio. Ze hebben allemaal een telefoniste nodig, software, een gebouw etcetera: 5 super efficiente instellingen kunnen zo samen inefficient zijn, slecht idee... Wat wel kan (dit is mijn theorie) is het splitsen van overheidsdiensten in regio's. Maar dan op een manier dat een wijk (10 straten of zo) naar een andere naburige stadsdeelraad of politiekorps of whatever kan overlopen. Belastinggeld wordt dan proportioneel (naar territorium) verdeeld, zodat efficiente korpsen beloond worden voor hun werk. Korpsen en raden etc krijgen mogen namelijk zelf weten hoe ze hun gelden besteden. Extra salaris? Extra auto's? Extra software? Extra telefoniste? Overwerk belonen? Weinig regels nodig, laat de beste overheidsinstelling winnen. Als een korps het goed doet, dan haalt het personeel roem en geld binnen. Verplicht splitsen is om dezelfde reden dat Microsoft het zou moeten doen. Wat winnen en zo betreft... Tja ik heb misschien een te hoog testosteron gehalte :-) Henk 16-jul-2003 René Maar als het eficiënter is om niet te splitsen gebeurt dat in een vrije markt toch vanzelf? Je noemt Microsoft, maar (en ik weet er niet veel van) volgens mij is dat bedrijf onder meer zo groot door overheidsingrijpen. Het creëren van efficiëntie door een overheid lijkt mij een contradictio in terminus. Als e overheid ingrijpt is het resultaat danwel sub-optimaal danwel net zo goed als in een vrije markt (dat laatste wanneer de overheid geld precies zo besteedt als individuen of bedrijven het zouden hebben besteed. 16-jul-2003 Erik Het idee van Henk is erg interessant, omdat het kan bijdragen aan het efficiënt opereren van publieke diensten. Het bevorderen van efficiency gebeurt hier overigens niet door de overheid (die hooguit de spelregels maakt) maar door buurten die zich aansluiten bij goed functionerende politiekorpsen. Dat volledige vrije keuze moreel te prefereren is boven vormen van dwang bestrijd ik overigens niet, maar de uitkomst van deze volledig vrije keuze is bij publieke diensten als de politie waarschijnlijk verre van optimaal. Bij calamiteiten en ordeverstoringen is het echt efficiënter als er één duidelijk aanspreekpunt is in plaats van dat 5 verschillende veiligheidsdiensten zich gaan bemoeien met een verkeersongeval of uit de hand gelopen demonstratie (nog los van de vraag of mensen willen betalen voor ordehandhaving die zeg maar straatoverschrijdend is). Er is volgens mij ook geen enkel land ter wereld waar goed opererende veiligheidsdiensten een alternatief vormen voor een zwak staatsapparaat. Dit soort meer praktische overwegingen mis ik in de fraaie libertarische betogen. Deze discussie is overigens leuk om te voeren, maar misschien is het ook wel goed om te beseffen dat de rekening van de klassieke overheidstaken vrij beperkt is in verhouding tot het verschaffen van recht op zorg, inkomen, onbeperkt onderwijs enzovoorts. 16-jul-2003 René Erik schrijft: "Deze discussie is overigens leuk om te voeren, maar misschien is het ook wel goed om te beseffen dat de rekening van de klassieke overheidstaken vrij beperkt is in verhouding tot het verschaffen van recht op zorg, inkomen, onbeperkt onderwijs enzovoorts." Dat is misschien waar, maar ik denk dat libertariërs het er in het algemeen over eens zijn dat alles wat buiten de klassieke overheidstaken valt (politie, defensie en justitie) geen legitieme overheidstaak is. De discussie kan dan vervolgens gaan over de vraag of ook die klassieke taken kunnen worden geprivatiseerd. Groet, René 16-jul-2003 Jim Wat me te binnen schiet is dat 'onze' overheid ook nog een andere bijzondere taak heeft. Deze taak wordt vaak vergeten in discussies; het financieren en onderhouden van het koningshuis en alles wat daarbij hoort. Wat kost de gemiddelde belasting betaler dat eigenlijk? 16-jul-2003 Erik René schrijft: 'Dat is misschien waar, maar ik denk dat libertariërs het er in het algemeen over eens zijn dat alles wat buiten de klassieke overheidstaken valt (politie, defensie en justitie) geen legitieme overheidstaak is. De discussie kan dan vervolgens gaan over de vraag of ook die klassieke taken kunnen worden geprivatiseerd.' Dat een bepaalde groep mensen zo overtuigd is van het eigen gelijk dat discussies overbodig zijn is fijn, maar het blijven dan toch wel studeerkamerwijsheden. Een voorname reden voor veel overheidsprogramma's en hoge belastingen is dat de overheid vaak 'gekaapt' wordt door wat je zou kunnen zien als de terreur van de gevestigde deelbelangen (publieke omroepen, infrastructuurlobby's, vakbonden enzovoorts). Dat dit een slechte zaak is, daar zijn veel mensen het denk ik wel over eens. Een interessante vraag is dan ook vooral hoe je het openbaar bestuur zo inricht dat je tegengaat dat de rekening van allerlei individuele hobby's naar het collectief wordt doorgeschoven. 16-jul-2003 René Erik schrijft: "Dat een bepaalde groep mensen zo overtuigd is van het eigen gelijk dat discussies overbodig zijn is fijn, maar het blijven dan toch wel studeerkamerwijsheden." Ik weet niet of je mij bedoelt maar ik ben helemaal niet overtuigd van mijn eigen gelijk. Als je niet ergens van uitgaat blijven discussies denk ik een beetje in het luchtledige hangen. 16-jul-2003 Jim Erik schreef; "hoe je het openbaar bestuur zo inricht dat je tegengaat dat de rekening van allerlei individuele hobby's naar het collectief wordt doorgeschoven." Dan zou je het openbaar bestuur moeten sluiten, om te voorkomen dat er altijd een uitnodigende werking vanuit gaat. En zoals Hoppe dat heel mooi uit kan leggen, zo werkt de democratie in principe. Iedereen heeft de kans en de mogelijkheud om de lakens uit de delen en op kosten van de gemeenschap te kunnen leven. Het systeem is fout, en zelfvernietigend. 17-jul-2003 Aschwin de Wolf "Een interessante vraag is dan ook vooral hoe je het openbaar bestuur zo inricht dat je tegengaat dat de rekening van allerlei individuele hobby's naar het collectief wordt doorgeschoven." Dat heet een constitutie. De vraag is dus vervolgens of constituties historisch succesvol zijn geweest in deze context? De vraag stellen is hem beantwoorden. Een interessante vraag is dan vervolgens of het niet werken van constituties (of vormen van democratische controle) op de staat misschien te maken heeft met het monopolie karakter van die organisatie en of dit misschien anders kan. Een en ander wordt in dit artikel onderzocht op basis van de beschikbare literatuur over dit onderwerp. 18-nov-2003 kempenaer Dit verhaal rammelt inhoudelijk werkelijk aan alle kanten. Eigenlijk is op iedere alinea wel iets aan te merken. Dat ga ik niet doen. Rothbard: "The…question mixes two levels of discourse. It assumes, not that libertarianism has been established everywhere throughout the globe, but that for some reason it has been established only in America and nowhere else. But why assume this ? Why not first assume that is has been established everywhere and see whether we like it ?" Het is sowieso al vrij naïef om te denken dat deze vorm van libertarisme überhaupt ergens wordt ingevoerd, al was het maar in een godverlaten dorp in de binnenlanden van Verweggistan, maar als het toch wordt ingevoerd dan zal het natuurlijk nooit tegelijkertijd overal in de wereld gebeuren. Dat kan alleen als de hele wereld onder één autoritair regime valt dat ineens besluit het roer rigoureus om te gooien. Dit soort libertaristische samenlevingen zonder enige vorm van overheidsbemoeienis worden lekker makkelijke en hapklare brokken voor expansionistisch ingestelde landen die wel een fatsoenlijk leger hebben. Vooral die laatste zin - "Why not first assume that is has been established everywhere and see whether we like it ?" - getuigt van een enorm simplisme. Waarom we dat niet zullen aannemen? Omdat dat zeer onrealistisch en ongeloofwaardig is. Op die manier kunnen we alles wel aannemen dat meneer Rothbard niet met goede argumenten hard kan maken. "Diverse auteurs, zoals Murray Rothbard, Hans-Hermann Hoppe en David Friedman hebben er tevens op gewezen dat in een staatloze samenleving (waar dus bovenstaande diensten via de markt worden aangeboden) een potentiële agressor nimmer een overwinning kan claimen, omdat in een dergelijke samenleving een oorlog niet kan worden gewonnen door de 'regering' over te nemen." Weer zo'n volkomen van ieder vorm van realisme gespeende opvatting. Alsof je een oorlog alleen maar zou kunnen winnen door de "regering" over te nemen. Je kunt ook de bevolking verdrijven en het land inlijven bij jouw natie. Werkt bijzonder goed. Bovendien kun je ook gewoon alles wegroven wat je kan gebruiken en weer vertrekken. Geen vijandig leger dat je in de weg zit. Ik zie die "milities" al afkomen. Qua uitrusting, capaciteit als training kunnen die nooit op tegen een georganiseerd leger. Een veel gehoord argument hier tegen iedere vorm van overheid is dat het altijd de neiging heeft uit de dijen. Die mogelijkheid is er inderdaad en dat zul je in de gaten moeten houden. Er wordt alleen van de onjuiste veronderstelling uitgegaan dat het ontbreken van enige vorm van overheid niet meer zal leiden tot de instelling van een nieuwe overheid. Ik vermoed dat het nog sterker is. Als mensen een tijdje hebben geleefd in zo'n samenleving dan worden ze waarschijnlijk gillend gek en waarschijnlijk zullen ze snel terugverlangen naar een situatie met een overheid omdat dat veel meer zekerheid en stabiliteit geeft. Ik zie het al voor me. Justitie die aan de markt wordt overgelaten. Privérechtbankjes, afspraakjes, contracten... Is er nog wel een algemene strafwet aanwezig of moet je na het passeren van iedere straat even het wetboek van de volgende buurt bestuderen? Ik hoop voor de boeken waaraan gerefereerd wordt dat het aan de samenvatting ligt. 18-nov-2003 kempenaer Als je meer aan de markt wilt overlaten, zul je ervoor moeten zorgen dat er minder belasting wordt geheven en dat de burgers op die manier minder afhankelijk van de overheid zullen worden. Het voornaamste streven voor eenieder die een kleinere overheid nastreeft is dus belastingverlaging. Het is geen toverinstrument noch allesomvattend, maar het is het meest efficiënte dat er is. 18-nov-2003 Speedy Kempenaer: “Ik zie het al voor me. Justitie die aan de markt wordt overgelaten. Privérechtbankjes, afspraakjes, contracten... Is er nog wel een algemene strafwet aanwezig of moet je na het passeren van iedere straat even het wetboek van de volgende buurt bestuderen?” Dat is een karikatuur, Kempenaer. ;-) De huidige trend is overigens wel naar meer samenwerking tussen politie/justitie en het bedrijfsleven. In Baarn is het afgesprongen op de hogere kosten (maar ja daar zou men dan ook een betere dienstverlening voor gekregen hebben), in Capelle a/d Ijssel laat de politie al 2 jaar bepaalde delen van de stad bewaken door een particuliere beveiligingsbedrijf. Werkt prima ! Voor de handhaving van orde en veiligheid is zelfs een minimale overheid niet echt nodig. Het huidige politie- en justitie-apparaat zou eenvoudig kunnen worden vervangen door een veel flexibeler systeem van particuliere beveiligings- en recherchebureau's, detentie-inrichtingen, geschillencommissies en reïntegratie-adviesbureau's. Voor je bescherming kan je een abonnement naar keuze nemen bij een beveiligingsfirma. Iedere beveiligingsfirma is weer aangesloten bij een of andere particuliere rechtbank. Als bijv. je TV is gestolen en het recherchebureau heeft de vermoedelijke dader opgespoord, dan zal deze uiteraard ontkennen. Iedereen is echter aangesloten bij zo’n beveiligingsbureau, dus ook de dader. Jou bureau gaat dan in overleg met dat van de dader (vergelijkbaar met nu een verzekeringszaak). Samen kiezen ze een rechtbank (eigenlijk een geschillencommissie) om de zaak te behandelen. De uitspraak is bindend voor beide partijen. Het grote voordeel t.o.v. ons huidige systeem is dat je gespecialiseerde rechtbanken hebt en ook rechtbanken die streng straffen (doodstraf bijv.) en rechtbanken die minder streng straffen. Daarbij zorgt de onderlinge concurrentie ervoor dat het recht (tenslotte een ‘product’) zich snel en goed ontwikkeld. De klanten krijgen dus recht dat meer is toegesneden op hun specifieke situatie en voorkeur. Friedman geeft in zijn boek “Machinery of Freedom” een voorbeeld van zo’n systeem ( Libertarian Justice ) Maar er zijn diverse ideeën over (zie bijvoorbeeld ook: www.libertarian.nl ). 18-nov-2003 martin Kempenaer schreef: Ik zie die "milities" al afkomen. Qua uitrusting, capaciteit als training kunnen die nooit op tegen een georganiseerd leger. Dat is anders aardig gelukt door: - de Nederlanders tijdens de tachtigjarige oorlog - de Amerikanen tijdens de Amerikaanse revolutie - de Vietnamezen tegen de Amerikanen - de Afghanen tegen de Sovjets - de Somaliërs tegen de Amerikanen Opmerking: in al deze voorbeelden was de verliezer een supermacht. De laatste keer dat een 'georganiseerd leger' Nederland heeft verdedigd heeft het welgeteld 5 dagen geduurd. Vergelijk dit met Zwitserland (nauwelijks een leger, voornamelijk milities), waar Hitler en Mussolini er maar van af gezien hebben om binnen te vallen. 18-nov-2003 martin Speedy schreef: Iedereen is echter aangesloten bij zo’n beveiligingsbureau, dus ook de dader. Niet noodzakelijkerwijs. 18-nov-2003 Speedy Martin: “Niet noodzakelijkerwijs.” Martin, Het is uiteraard niet verplicht jezelf te laten beveiligen. Het is echter wel verstandig. ‘Doe-het-zelvers’ op dit gebied komen geheid een keer iemand tegen die sterker is dan zij. ;-) 18-nov-2003 Speedy Tegenwoordig zie je in de landsverdediging een sterke trend naar specialisatie en uitbesteding van taken. Steeds meer werken landen samen op dit gebied. Waarom die trend niet doorgetrokken ? De VS, Duitsland, Engeland en andere landen met forse legermachten kunnen dan op de wereldmarkt hun legers en legeronderdelen IN ONDERLINGE CONCURRENTIE aanbieden aan het land dat er voor zijn verdediging op dat moment behoefte aan heeft. De andere landen hoeven dan zelf geen leger in stand te houden (dat bovendien de meeste tijd toch niets te doen heeft). Veel goedkoper en efficiënter ! En als in een libertarische wereld overheden en dus landen verdwijnen, dan zullen die grote legermachten eenvoudigweg als commerciële bedrijven in stand blijven (mits er voldoende vraag naar is), beschikbaar voor iedereen die hun diensten wil inhuren. ;-) 18-nov-2003 kempenaer Martin schreef: " Kempenaer schreef: Ik zie die "milities" al afkomen. Qua uitrusting, capaciteit als training kunnen die nooit op tegen een georganiseerd leger. Dat is anders aardig gelukt door: - de Nederlanders tijdens de tachtigjarige oorlog - de Amerikanen tijdens de Amerikaanse revolutie - de Vietnamezen tegen de Amerikanen - de Afghanen tegen de Sovjets - de Somaliërs tegen de Amerikanen Opmerking: in al deze voorbeelden was de verliezer een supermacht. De laatste keer dat een 'georganiseerd leger' Nederland heeft verdedigd heeft het welgeteld 5 dagen geduurd. Vergelijk dit met Zwitserland (nauwelijks een leger, voornamelijk milities), waar Hitler en Mussolini er maar van af gezien hebben om binnen te vallen." Dat Nederland onder de voet werd gelopen door Duitsland is nogal wiedes. Stel dat Duitsland toen het enige land ter wereld was dat nog een overheid en een leger had. Uiteindelijk is Duitsland door reguliere legers op de knieën gedwongen, door landen met een overheid. Waren die landen er nu niet geweest en hadden ze alleen milities gehad, dan hadden ze de nationaal-socialisten nooit kunnen bestrijden. En een land met milities krijg je ook op de kniëen. In Nederland waren er tijdens de bezetting ook milities actief en die hebben de Duitsers niet kunnen verdrijven. Bovendien ben je gewoon afhankelijk van hoe ver de agressor wil gaan. Desnoods roeit hij je hele bevolking uit en gebruikt hij je land als lebensraum voor zijn volk. Op de andere voorbeelden is ook veel af te dingen. Veel van die milities werden gesteund door overheden van andere landen. De milties in Afghanistan werden bijvoorbeeld enorm geholpen door de VS. Hun SAM-raketten kwamen rechtstreeks uit de magazijnen van het Amerikaanse leger en die hebben de Russen enorm veel pijn gedaan waardoor het momentum kantelde en de Russen uiteindelijk vertrokken. Stel dat Rusland nu het enige land met een centrale overheid was, dan hadden ze de oorlog met Afghanistan hoogstwaarschijnlijk gemakkelijk gewonnen. Hun wapens zouden superieur zijn geweest en bovendien konden ze dan ongegeneerd gaan huishouden. Als er een totale genocide was nodig geweest om te winnen, dan hadden ze die kunnen veroorzaken. De Somaliërs tegen de VS dat was echt geen totale oorlog. De VS wilden Somalië niet bezetten en ze wilden hun doel niet koste wat kost bereiken. Als er geen enkele vorm van overheid meer is dan staat er binnen de kortste keren een militieleider op die de macht grijpt en dan zit je met een dictatuur opgescheept. 18-nov-2003 kempenaer Speedy schreef: "Tegenwoordig zie je in de landsverdediging een sterke trend naar specialisatie en uitbesteding van taken. Steeds meer werken landen samen op dit gebied. Waarom die trend niet doorgetrokken ? De VS, Duitsland, Engeland en andere landen met forse legermachten kunnen dan op de wereldmarkt hun legers en legeronderdelen IN ONDERLINGE CONCURRENTIE aanbieden aan het land dat er voor zijn verdediging op dat moment behoefte aan heeft. De andere landen hoeven dan zelf geen leger in stand te houden (dat bovendien de meeste tijd toch niets te doen heeft). Veel goedkoper en efficiënter ! En als in een libertarische wereld overheden en dus landen verdwijnen, dan zullen die grote legermachten eenvoudigweg als commerciële bedrijven in stand blijven (mits er voldoende vraag naar is), beschikbaar voor iedereen die hun diensten wil inhuren. ;-)" Geloof je het nu werkelijk zelf? Waarom zou je in hemelsnaam je leger aanbieden aan een land zonder leger om daar te gaan vechten tegen een ingehuurde legermacht van een ander groot land? Get real! 18-nov-2003 martin Speedy schreef: Het is uiteraard niet verplicht jezelf te laten beveiligen. Het is echter wel verstandig. ‘Doe-het-zelvers’ op dit gebied komen geheid een keer iemand tegen die sterker is dan zij. Ik weet niet hoe vaak jij je fysiek moet verdedigen tegen deze of gene, maar voor mij is het al weer enige tijd geleden. Als je bijvoorbeeld op straat overvallen wordt is het maar de vraag of je iets hebt aan een beveiligingsfirma. Ik denk dat je dan meer hebt aan een vuurwapen. Een beveiligingsfirma om je gestolen TV terug te halen kan van pas komen, als je TV daadwerkelijk gestolen wordt. Net als bij een inboedelverzekering (waar de beveiliging in veel gevallen aan gekoppeld zal zijn) kan je er ook op gokken dat de kans dat je TV gestolen wordt klein is, en als dat toch gebeurt...pech gehad :-) Wat betreft de TV-dief uit jouw (Friedman's, eigenlijk Rand's) voorbeeld; de kans is groot dat deze onbeveiligbaar en/of onverzekerbaar is als hij al langer bekend staat als crimineel. Dat gebeurt nu bijvoorbeeld bij mensen die teveel auto-ongelukken veroorzaken. De reden dat Friedman's (Rand's) TV-dief een beveiligingsfirma heeft is omdat anders de conflictsituatie tussen beveiligingsmensen niet zou ontstaan, en het dus niet zo'n goed voorbeeld zou wezen :-) 18-nov-2003 Speedy Kempenaer: “Waarom zou je in hemelsnaam je leger aanbieden aan een land zonder leger om daar te gaan vechten tegen een ingehuurde legermacht van een ander groot land?” Deze hulp aan landen met te zwakke strijdkrachten vind nu al regelmatig plaats omdat dit in het belang is van het land met het grote leger. Denk bijv. aan de recente oorlogen op de Balkan waar ook Nato-landen (incl. de VS) hun strijdkrachten hebben ingezet. De huidige krimpende overheden zullen op termijn niet voldoende fondsen kunnen vrijmaken om grote en hoog-technologische legers in stand te houden. Die dure legeronderdelen zullen dus hun eigen broek moeten gaan ophouden, of verdwijnen. Als het uiteindelijk gewone commerciële bedrijven zijn geworden zullen ze met winst moeten draaien. Het is dan in het belang van het leger om zoveel mogelijk verdedigingsprojecten binnen te halen en naar tevredenheid van hun ‘klanten’ (leefgemeenschappen, multi-nationals, internationale organisaties, e.d.) uit te voeren. ;-) 18-nov-2003 Speedy Martin: “Als je bijvoorbeeld op straat overvallen wordt is het maar de vraag of je iets hebt aan een beveiligingsfirma. Ik denk dat je dan meer hebt aan een vuurwapen.” Dat is de goedkoopste oplossing. Je kan die aanvullen met waakhonden, een gepanserde auto, alarmsystemen en beveiligingscamera’s, bodyguards, etc. Maar zoals gezegd kom je altijd iemand tegen die sterker is dan jij. Daarom is het verstandig als je toch eventuele schade op de dader(s) kan verhalen. Daarvoor is een goede commerciële dienstverlener beter uitgerust. ;-) 02-mei-2004 Germen Roding - infoGEEN@SPAMeoos.nl Dit artikel is een beetje naief. Indien de veiligheid en rechtsspraak zou worden gehandhaafd door privébedrijven, dan zouden deze bedrijven zoals alle bedrijven proberen een zo groot mogelijk deel van de markt in handen te krijgen. Oftewel, net zoals mafiabendes en revolutionaire groepen doen: door middel van geweld en intimidatie proberen een zo groot mogelijke macht over winstgevende objecten te krijgen. Macht wordt bepaald door het vermogen om de keuzemogelijkheden vand e ander te verkleinen. Een rijkaard heeft meer te verliezen dan een arme, een fabriek is kwetsbaarder dan een gouden armband dus uiteindelijk zal er nauwelijsk ibvestering van middelen in productie en welvaartsschepping plaatsvinden. We zien dat de mafia vooral succesvol is in multiculturele samenlevingen waar etnische groepen een staat in de staat vormen en de reguliere politie geen greep heeft. Deze groepen worden niet gecontroleerd door het volk maar baseren hun macht op angst. Met als gevolg dat ze geregeld hun toevlucht zoeken tot grof geweld om die angst er in te houden. Wat ik hier beschrijf is de realiteit in ontwikkelingslanden. Sloppenwijken in bijvoorbeeld India worden massaal op deze manier "geregeerd". Pas als het overheidsgezag gangsterpraktijken meedogenloos aanpakt, komt er bestaanszekerheid. Dus hoe goed de libertarische principes ook zijn: laat ze in vredesnaam wegblijven wat betreft machtsverdeling. 03-mei-2004 Speedy Germen schreef: “Indien de veiligheid en rechtsspraak zou worden gehandhaafd door privébedrijven, dan zouden deze bedrijven zoals alle bedrijven proberen een zo groot mogelijk deel van de markt in handen te krijgen” Germen, Je stelt dat dit een negatief iets is en je illustreert dat met voorbeelden van gangsterpraktijken. Alleen een overheid zou volgens jou voldoende tegenwicht kunnen bieden. Maar is dit wel zo ? In de vrije markt groeien bedrijven doordat zij hun klanten in vrijheid en naar wens bedienen, niet door hun klanten onder druk te zetten. Zodra een bedrijf dat doet gaat de klant immers naar een ander. Een winkelier die in zijn wijk te maken krijgt met Mafia-racketeers die hem onder dwang ‘beschermingsgeld’ willen aftroggelen kan in een vrije markt altijd de hulp van een bonafide beveiligingsfirma inroepen. Als diens prijzen en voorwaarden meer acceptabel zijn dan die van de criminelen gaat hij er mee in zee. Als ze goed werk leveren en de mob de wijk uitjagen, dan zal deze firma groeien en een groter marktaandeel verwerven ten koste van de georganiseerde misdaad. Dat deze firma vervolgens misbruik van haar positie zou kunnen maken en de manieren van de Mafia-racketeers overneemt, is volslagen kolder. Zodra zij dit zou proberen lopen de klanten immers massaal weg naar bonafide concurrenten. Het ligt dan ook veel meer voor de hand dat in een vrije markt misdaad zal verworden tot een onbelangrijk randverschijnsel. Dat het dit nu beslist niet is, komt juist door de ineffectieve manier waarop de overheid, als monopolist op het gebied van ‘Law and Order’, de misdaad bestrijdt. Late one night a mugger wearing a ski mask jumped into the path of a well-dressed man and stuck a gun in his ribs. "Give me your money," he demanded. Indignant, the affluent man replied, "You can't do this - I'm a U.S. Congressman!" "In that case," replied the robber, "give me MY money!" 26-okt-2004 Germen Roding - meervrijheidGEEN@SPAMeoos.nl @Speedy: ok, we verrichten even een gedachtenexperiment. Stel een beveiligingsbedrijf neemt genoegen met een zeer lage winstmarge en pompt geld uit andere bedrijfstakken in het beveiligingsbedrijf met het doel, een groot deel van de markt over te nemen zodat het bedrijf in kwestie machtiger wordt dan alle concurrenten gezamelijk. Zodra dat gelukt is, worden met militaire middelen de concurrenten uitgeschakeld of gedwongen, zoch bij dit bedrijf aan te sluiten. Nu is sprake van een monopoliepositie en de kosten van de beveiliging kunnen drastisch op worden geschroefd. Nieuwe concurrenten worden geliquideerd. Welnu? Dat deze gang van zaken eerder regel dan uitzondering is bewijst de geschiedenis van communistisch Rusland, China etc. 27-okt-2004 Speedy Germen’s gedachtenexperiment: “Stel een beveiligingsbedrijf neemt genoegen met een zeer lage winstmarge en pompt geld uit andere bedrijfstakken in het beveiligingsbedrijf met het doel, een groot deel van de markt over te nemen zodat het bedrijf in kwestie machtiger wordt dan alle concurrenten gezamelijk. Zodra dat gelukt is, worden met militaire middelen de concurrenten uitgeschakeld of gedwongen, zoch bij dit bedrijf aan te sluiten. Nu is sprake van een monopoliepositie en de kosten van de beveiliging kunnen drastisch op worden geschroefd. Nieuwe concurrenten worden geliquideerd. Welnu? Dat deze gang van zaken eerder regel dan uitzondering is bewijst de geschiedenis van communistisch Rusland, China etc.” Germen, Waarom noem je dictaturen als communistisch Rusland en China die andersdenkenden met geweld onder de duim hielden ? Dat zijn toch maatschappijen geweest waarin er geen behoorlijk rechtssysteem was. En dat was er niet omdat er in de periode daarvoor ook een onderdrukkende overheid was. In een vrije samenleving daarentegen zal er bij het terugtreden van de overheid op het gebied van beveiliging en wetgeving deze maatschappelijke behoefte gewoon worden ingevuld door de vrije markt, zoals boven aangegeven. Dat rechtssysteem garandeert dan dat crimineel gedrag van wie dan ook binnen de perken blijft. Ten eerste omdat het verwerven van een monopoliepositie in de vrije markt niet mogelijk is zonder medewerking van de klanten van de marktleider. Denk bijv. aan Microsoft, dat is zo groot geworden omdat miljoenen mensen VRIJWILLIG hun producten hebben afgenomen. Hoe kom je er bij dat mensen klant zullen blijven bij een beveiligingsbedrijf dat te hoge prijzen rekent ? Die ontevreden klanten lopen naar de concurrentie. En als er geen concurrentie (meer) is ontstaat die vanzelf, aangezien ondernemers zo’n grote markt niet laten liggen. Ten tweede omdat een machtige monopolist die de wet aan zijn laars lapt en met geweld concurrenten uit de weg ruimt en klanten verplicht zijn diensten af te nemen, de volledige kracht van de samenleving tegenover zich zal vinden. Geen organisatie, hoe groot en machtig ook, kan het ooit winnen van al het kapitaal en de inzet die de rest van de samenleving kan mobiliseren. De ondergang van nazi-Duitsland is hiervan een goed voorbeeld. Dictaturen komen vroeger of later allemaal tot een einde. De vrijheidsdrang van de mensen is immers te groot. Dat bewijst ook de geschiedenis van communistisch Rusland (bestaat niet meer) en communistisch China (is nu bezig te veranderen in een vrijere samenleving). Je angst is dus ongegrond. ;-) “No dictator, no invader, can hold an imprisoned population by force of arms forever. There is no greater power in the universe than the need for freedom. Against that power, governments and tyrants and armies cannot stand. The Centauri learned this lesson once. We will teach it to them again. Though it take a thousand years, we will be free.” - J. Michael Straczynski , Babylon 5 27-okt-2004 Germen Roding - meervrijheidGEEN@SPAMeoos.nl @Speedy: "Waarom noem je dictaturen als communistisch Rusland en China die andersdenkenden met geweld onder de duim hielden ? Dat zijn toch maatschappijen geweest waarin er geen behoorlijk rechtssysteem was. En dat was er niet omdat er in de periode daarvoor ook een onderdrukkende overheid was. In een vrije samenleving daarentegen zal er bij het terugtreden van de overheid op het gebied van beveiliging en wetgeving deze maatschappelijke behoefte gewoon worden ingevuld door de vrije markt, zoals boven aangegeven. Dat rechtssysteem garandeert dan dat crimineel gedrag van wie dan ook binnen de perken blijft. " Een rechtssysteem wordt alleen serieus genomen indioen het af wordt gedwonmgen door macht. Stel ik wordt veroordeeld tot het betalen van een boete en ik vertik het, in dat geval kan ik een paar dagen later een deurwaarder op mijn stoep vinden en als ik deze wegjaag, politie. Niemand zou deze rechtspraak serieus nemen zonder deze dreiging met geweld. "Ten eerste omdat het verwerven van een monopoliepositie in de vrije markt niet mogelijk is zonder medewerking van de klanten van de marktleider. Denk bijv. aan Microsoft, dat is zo groot geworden omdat miljoenen mensen VRIJWILLIG hun producten hebben afgenomen. Hoe kom je er bij dat mensen klant zullen blijven bij een beveiligingsbedrijf dat te hoge prijzen rekent ? Die ontevreden klanten lopen naar de concurrentie. En als er geen concurrentie (meer) is ontstaat die vanzelf, aangezien ondernemers zo’n grote markt niet laten liggen. " Dat zeg ik nu net. Stel dat de marktleider door middel van lage tarieven het overgrote deel van de markt in handen krijgt. Dat is niet denkbeeldig. Op vrijwillige basis dus. Stel, dat hij zodra hij in de gelegenheid is, door middel van militair geweld de overige partijen uitschakelt. In dat geval wordt hij monopolist. Gewapend verzet organiseren eist het nemen van risico's die het eventuele nut te boven gaan. Dus een rationele beslisser zal dat niet doen. En dan is de dictatuur een feit. "Ten tweede omdat een machtige monopolist die de wet aan zijn laars lapt en met geweld concurrenten uit de weg ruimt en klanten verplicht zijn diensten af te nemen, de volledige kracht van de samenleving tegenover zich zal vinden. Geen organisatie, hoe groot en machtig ook, kan het ooit winnen van al het kapitaal en de inzet die de rest van de samenleving kan mobiliseren. De ondergang van nazi-Duitsland is hiervan een goed voorbeeld." Onjuist. Nazi-Duitsland is niet ten val gekomen door een interne volksopstand, maar doordat het verslagen werd door machtiger landen. Zodra de nazi's het Duitse overheidsapparaat in handen hadden en een effectieve geheime dienst hadden opgezet, was het hen mogelijk door middel van terreur alle bronnen van verzet te elimineren. Een uitstekend voorbeeld uit de moderne tijd is Birma, waar een bende geboefte sinds 1947 het land in handen houdt. "Dictaturen komen vroeger of later allemaal tot een einde. De vrijheidsdrang van de mensen is immers te groot. Dat bewijst ook de geschiedenis van communistisch Rusland (bestaat niet meer) en communistisch China (is nu bezig te veranderen in een vrijere samenleving). Je angst is dus ongegrond. ;-)" Wel eens 1984 gelezen? Dan weet je beter. Alleen omdat de VS voldoende sterk was om de dictaturen militair af te schrikken en over voldoende hulpbronnen beschikte, leverde de Reagandoctrine, uitputting van de vijand door een wapenwedloop, succes op en zakte de Sovjetunie in elkaar. Tegen een modern leger is nauwelijks verzet mogelijk, tenzij door middel van een ander leger of in zeer ruig, onherbergzaam terrein. En zeker niet als wapenbezit een overheidsmonopolie is. 27-okt-2004 Speedy Germen schrijft: “Een rechtssysteem wordt alleen serieus genomen indien het af wordt gedwongen door macht. Stel ik wordt veroordeeld tot het betalen van een boete en ik vertik het, in dat geval kan ik een paar dagen later een deurwaarder op mijn stoep vinden en als ik deze wegjaag, politie. Niemand zou deze rechtspraak serieus nemen zonder deze dreiging met geweld” Dat klopt, maar dat is in een vrije markt niet anders. Mensen die zijn geabonneerd op de diensten van het grootste beveiligingsbedrijf zullen zich net zo netjes moeten gedragen als degenen die bij een klein bedrijf zijn aangesloten of die hun beveiliging helemaal zelf regelen. Doen ze dit niet dan vinden ze de organisatie van de gedupeerde tegenover zich. Die dreigt in principe net zo met geweld als de overheid dit nu doet. En net zoals nu zal het in het overgrootte deel van de gevallen er zeer beschaafd aan toe gaan. De geweldsdreiging speelt uiteraard op de achtergrond, maar zal vrijwel nooit in de praktijk worden gebracht. Simpelweg omdat het voor de betrokken organisaties meestal veel goedkoper is te schikken dan te vechten (zoals Friedman in zijn artikel boven al aangaf). Het systeem werkt uiteraard het beste bij voldoende concurrentie, die moet dus met alle middelen worden bevorderd. Zodra er zeer ongelijke machtsverhoudingen ontstaan bestaat de neiging bij de grootste partij om zich niet langer aan de (mogelijk) gerechtvaardigde eis van de gedupeerde partij te storen. Toch zal die neiging goed kunnen worden onderdrukt. Een zeer klein beveiligingsbedrijf zal zich immers van uitgebreide ‘back-up’ kunnen verzekeren, zoals je nu al ziet bij verzekeringsmaatschappijen die zijn aangesloten bij consortia van herverzekeraars teneinde schades te kunnen dekken die een individueel bedrijf onmogelijk aan zou kunnen. Je suggestie dat een marktleider zijn kleinere concurrenten zomaar uit de weg kan ruimen en dan vrij spel zou hebben gaat dus niet op. In het huidige tijdsgewricht kan je zien dat zelfs de VS (als machtigste land) niet kan doen wat ze wil. Zodra het de rest van de wereld teveel tegen de haren instrijkt zal ook de VS moeten inbinden. Daarvoor zijn we allemaal immers veel te veel van elkaar afhankelijk geworden. 27-okt-2004 Speedy Germen schrijft ook: “Alleen omdat de VS voldoende sterk was om de dictaturen militair af te schrikken en over voldoende hulpbronnen beschikte, leverde de Reagandoctrine, uitputting van de vijand door een wapenwedloop, succes op en zakte de Sovjetunie in elkaar. Tegen een modern leger is nauwelijks verzet mogelijk, tenzij door middel van een ander leger of in zeer ruig, onherbergzaam terrein. En zeker niet als wapenbezit een overheidsmonopolie is.” Dat klopt, maar het is te verwachten dat in de toekomst de nationale legers te duur zullen worden voor de individuele landen en onderdeel voor onderdeel geprivatiseerd zullen worden. Deze legerorganisaties zullen zich dan op commerciële basis in de beveiligingsmarkt kunnen aanbieden. Een land of een bedrijf dat op een bepaald moment behoefte heeft aan een dergelijke geweldsdreiging om zijn eigendomsrecht te kunnen handhaven zal daar dan goedkoper gebruik van kunnen maken dan wanneer het permanent een dergelijk leger in dienst heeft. Het is onwaarschijnlijk, dat het rijkste land of de rijkste organisatie dan ook het grootste leger zal hebben en dit zal kunnen misbruiken om kleinere partijen te bedreigen. Anders dan nu, waarbij nationale legers landgebonden zijn of zich in regionale blokken hebben georganiseerd, zal in een vrije markt de flexibiliteit veel groter zijn. Daardoor zal iedereen (denk aan kleinere landen, verzekeraars, beveiligingsbedrijven, rechtbanken, particuliere bedrijven, etc) die er belang bij heeft dat er niet één bepaalde partij de markt gaat overheersen samenspannen om dit te verhinderen. En zoals gezegd, niemand, de georganiseerde misdaad niet en ook de VS niet, is in staat het op te nemen tegen de gezamenlijke inzet en resources van de rest van de wereld. Maar daarvoor moeten wel de belemmerende overheidsmonopolies worden afgeschaft (denk maar aan de winkeliers die steen en been klagen omdat de politie niet overal tegelijk kan zijn en de overheid de winkeliers verbiedt zelf iets te regelen). Ook je idee dat volksopstanden niet goed mogelijk zijn is onjuist. Het hangt helemaal van de aanhang van de ‘marktleider’ af. In nazi-Duitsland was een relatief kleine geheime politie nodig om alle Duitsers in het gareel te houden. Dat kwam omdat de Duitsers in meerderheid achter Hitler stonden (‘tevreden klanten’ a.h.w.). In de voormalige DDR daarentegen was een enorme Stasi-overmacht noodzakelijk om de dictatuur in stand te houden. Dat kwam omdat slechts een zeer klein deel van de bevolking achter de regering Honecker stond. De DDR is dan ook ten onder gegaan aan gebrek aan draagvlak bij de eigen bevolking. Langdurige monopolies (zoals overheidsmonopolies) veroorzaken oorlog en onvrijheid. Beveiliging via de vrije markt met volop dynamiek en ongebreidelde concurrentie is de beste garantie voor een vreedzame wereld. 07-jul-2005 martin schenkels - martinschenkelsGEEN@SPAMhetnet,nl wat betreft de kwestie van het op de vrije markt aanbieden van zaken zoals politie, defensie (leger etc) en rechterlijke macht-diensten, de realiteit kan men zien vroeger zoals in landen als Libanon, de rest-staten van Joego-Slavie zoals Bosnie-Herzegowina ,Kosovo etc. De nadelen van een overheidspolitie per staat kunnen worden weggenomen door de massa gewone burgers rechtstreeks invloed te geven op het beleid door directe democratisering. Dan kan er per referendum door de burgers zelf een beleid worden vastgelegd. In ieder geval is de mogelijkheid van elkaar bestrijdende particuliere legertjes een veel groter gevaar dan eventuele nadelen van overheidspolitie.De controle daarop kan ook veel beter dan nu.Modellen daarvoor zijn gemakkelijk uit te werken. Wat bv op Schiphol ook te zien is dat er een onoverzichtelijke warboel is ontstaan van teveel verschillende overheidsdiensten, zoals politie, Marechaussee, AIVD etc, en allerlei particuliere beveiligers. De organisatie van al die clubs is het grote probleem, niet de theoretische onderbouwing van een dergelijk model. 11-jul-2005 Kinkie Waar dit hele systeem natuurlijk schandelijk in te kort schiet, is de bescherming van het vrije woord. In een samenleving als bovenstaande geschetst zouden Ayaan Hirsi Ali, Bart Jan Spruyt, Paul Rosenmoller, Ashfan Ellian en Geert Wilders in de probelemen komen. Zij moeten ófwel enorme bedragen aan persoonsbeveiliging neertellen (geen bedrijf zal ze willen verzekeren, veel te veel risico, veel te duur), ófwel ze zullen hun mond moeten houden. De conditio sine qua non van het eerst moeten hebben van een grote zak met geld voordat je controversiele uitspraken kunt doen zonder een dolk in je nek te krijgen, is natuurlijk in de praktijk een enorme beteugeling van het vrije woord. Onzalig plan, lijkt me dit. 12-jul-2005 Peter de Jong Kinkie schreef: “Waar dit hele systeem natuurlijk schandelijk in te kort schiet, is de bescherming van het vrije woord.” Het ligt helemaal niet voor de hand dat het slachtoffer onverzekerbaar zal worden. De eerste de beste agressor krijgt immers een schadeclaim aan zijn broek. Is het niet van het slachtoffer dan wel van diens zaakwaarnemer. En er is geen rechtbank die een dergelijke agressor in het gelijk zal stellen. Wat dat aangaat zal het een hele vebetering tov de huidige situatie zijn. De huidige wantoestand mbt gauw gekwetste fundamentalisten is immers slechts mogelijk door de uiterst gebrekkige rechtshandhaving van de staat. En dat geldt niet alleen op het vlak van de vrije meningsuiting. Het zijn in een vrije samenleving dus eerder de mensen die een geschiedenis hebben van agressief optreden als anderen hun mening uiten die moeilijk verzekerbaar zullen worden, niet de slachtoffers. Hetgeen overigens niet betekent dat je zomaar alles kan zeggen. Zoals Mencken al zei mbt ‘drammers’ die hun mening aan iedereen opdringen: “Nobody has a right to be a nuisance to his neighbors”. ;-) |
|